Onderzoek naar malafide praktijken in de uitzendbranche leidt dit jaar naar verwachting tot de versturing van 65 sommatiebrieven naar verdachte uitzendorganisaties, aldus Peter Loef, directeur van SNCU. Vorig jaar waren dat er nog vijftig. De mate van benadeling zal dit jaar oplopen tot ruim 6 mln, vergeleken met bijna 5 mln in 2009. Het gaat onder meer om loon, vakantiedagen en toeslagen waar de uitzendkrachten recht op hebben. De ervaring leert dat 40% van de uitzendbedrijven alsnog het verschuldigde bedrag aan de buitenlandse uitzendkrachten voldoet. De rest wordt op last van de toezichthouder failliet verklaard omdat het de boete niet voldoet of zelf voortijdig faillissement aanvraagt om aan boete te ontkomen. ‘We verdenken deze uitzendbureaus ervan onder een andere naam weer verder te gaan’, vertelt Loef. De organisatie werkt aan een registratiesysteem om de koppelbazen te volgen om te vermijden dat ze opnieuw malafide activiteiten kunnen ontplooien.Bij vrijwel alle rechtszaken werd de SNCU in het gelijk gesteld en moesten overtredende bedrijven gemiddeld ¤40.000 nabetalen. Er zijn echter ook uitzendbureaus die de uitzendkrachten voor ¤800.00 hebben benadeeld. Het betreft voornamelijk Polen die werkzaam zijn in de land- en tuinbouw, bouw, vleesindustrie, transport en horeca. Nadat de SNCU in 2009 een meldpunt met Poolssprekende telefonisten had opgericht is het aantal meldingen van uitbuiting explosief gestegen.

 

Polen slachtoffer van uitbuiting uitzendbureaus
De ‘cao-waakhond’ SNCU bestrijdt malafide bureaus omdat zij bonafide ondernemingen kapot concurreren. ‘Uitzendbureaus doen steeds vaker melding over elkaar’, vertelt Loef. ‘Binnen de branche leeft het gevoel dat misbruik toeneemt’, zegt hij. ‘Mogelijk houdt dat verband met de economische neergang omdat bedrijven onder druk staan om de kosten te drukken.’ Maar volgens de SNCU is vooral de aanpak van overtreders aanzienlijk verbeterd, waardoor meer gevallen van uitbuiting aan het licht komen. Een andere reden om malafide uitzendbureaus aan te pakken is dat werkgevers zonder het te weten in de problemen kunnen komen wanneer de arbeidskrachten door het uitzendbureau worden onderbetaald.

Werkgevers zijn volgens de wet aansprakelijk voor uitbuiting van uitzendkrachten als zij niet kunnen aantonen dat ze hebben zekergesteld met een bonafide uitzendbureau zaken te doen. Omdat het vergunningsstelsel voor uitzendbureaus in 1998 is opgeheven, kan iedereen zich bij de Kamer van Koophandel inschrijven en legale arbeidsmigranten naar Nederland halen. Loef adviseert werkgevers daarom alleen te werken met bureaus die lid zijn van een branchevereniging zoals ABU en NBBU en geregistreerd staan bij de Stichting Normering Arbeid om te weten dat ze voldoen aan wettelijke eisen. Ook verdienen uitzendbureaus die zich vrijwillig hebben laten certificeren de aanbeveling.

Vorige week maakte deze krant bekend dat de Arbeidsinspectie steeds meer uitbuiting van migranten signaleert. Het afgelopen jaar veroorzaakte de onthulling van Indonesische kroepoekbakkers en Roemeense aspergestekers veel ophef. Eerder deze maand werden meer dan veertig Oost-Europeanen onder erbarmelijke omstandigheden bij een aardbeienteler gevonden. Opvallend is dat veel Polen en Slowaken worden aangetroffen bij de opsporing van arbeidsuitbuiting. Sinds 2007 mogen deze migranten legaal werken in Nederland. ‘Maar dat betekent niet dat ze nu beter af zijn’, zegt Eline Willemsen van hulporganisatie Bonded Labour in Nederland. ‘Blijkbaar zijn zij nog altijd kwetsbaar en kennen ze hun rechten niet.’ Volgens BLinN is uitbuiting onder arbeidsmigranten uit deze landen hoog omdat hun aantal toeneemt en ze door onderlinge concurrentie een slechte onderhandelingspositie denken te hebben. ‘Ze vrezen door illegale Bulgaren en Roemenen te worden verdrongen.’

 

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn er in Nederland ruim honderdduizend werknemers uit de Oost-Europese EUlanden, van wie 80% uit Polen. De helft van deze werknemers is uitzendkracht.